سنه
تاریخچه شهرستان سنندج
به استناد گفته مورخين، قلعه سنه دژ (سنندج ) را سليمان خان اردلان والي کردستان در زمان شاه صفي ( 1052 ه. -ق ) آباد ساخت و کلمه غم ها را که به حساب ابجد 1046 ميشود ماده تاريخ آن قرار داد. هيچ يک از جغرافي نويسان اسلامي اين شهر را به اين اسم در آثار خود ذکر نکرده اند در برخي از کتب مي خوانيم سنه دژ در سالهاي 488 قبل ازميلاد مسيح موجوديت و رسميت داشته است و در آن سالها آرتوباران پسر داريوش هخامنشي استاندار آذر بايجان، طغيان کرده و چون شکست خورد به سنه دژ در کردستان گريخت و درقلعه آن مکان رفته و تحصن کرد سين دژ در زبان پهلوي هخامنشي يکي ازاسامي آفتاب بودآريان مورخ معروف راجع به سين دژ مي گويد قلعه اي بودواقع در يک دشت محاط از کوه وايرانيان عقيده داشتند که آن قلعه را (دا-آه وه) ساخته است دا آه وه
کلمه اي است که در زبان فارسي امروزي به ديوتبديل شده است و اين بدان معني بود که معتقد بودن ديواره هاي قلعه چنان محکمند که انگار آنرا بشر نساخته است البته آريان به اين روايت خرافي اعتقاد نداشته و اعلام کرده است که سين دژ بدست ((اشتو ويگو)) پادشاه معروف قوم ماد ساخته شده است که در ساخت آن از اسيران آشوري استفاده کرده است سينه دژ را سينه کوه و سانان دژ يعني قله اميران و قلعه عقاب نيز معني کرده اند بيشترمورخان نام سنندج را سينه دژ مي دانند که نشان از حصاري محکم بر قلعه اي که در محل سنه دارد همچنين احتمال دارد که سنندج از ترکيب سنان دژ بوجود آمده باشد که به معناي دژ سخت چون سنان يا سندان آهنگري است و يا به تعبير ديگر،سانان دژ يعني دژ سلاطين دلايل تاريخي روشن مي سازد که هر زمان حکومت مرکزي تضعيف شده است با شجاعت و دلاوري بيش از حدي به حفظ حدود خود پرداخته و هيچگاه ننگ اسارت را نپذيرفته اند
درگذشته بجاي شهر فعلي شهري بنام ((سير)) وجود داشت که اين کلمه در فارسي به معناي (سي سر)) است مجاور سي سر،محلي بود به نام صد خانيه(صد خانه) که احتمالا به مرورزمان اين نام به سنه تغيير يافته است سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت موروثي خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانيان مي رساندند کريم خان زند در سال 1146ه- ق سنندج را ويران کرد و پس از يک دوره هرج و مرج،خسرو خان اردلان در سنندج مستقر شدآقا محمد خان نيز به پاس خدمات وي سنقر را نيز ضميمه قلمرو او کرداز سال 1214تا1240ه- ق امان الله خان پسر خسرو خان در سنندج حکومت کرد که در اين مدت
اصلاحات زيادي براي آباداني و عمران شهر سنندج بعمل آمد در حکومت رضا قلي خان اردلان بين اعضاي اين خانواده اختلافاتي بوجود آمد و پس از يک سلسله کشمکشها،سرانجام امان الله خان برادر رضا قلي خان به حکومت رسيد و در حقيقت اين شخص آخرين والي موروثي سنندج بود که از سال 1265 تا 1284 ه- ق حکومت کرد درسال 1284 هجري قمري دولت مرکزي،حاج ميرزا معتمد الدوله عموي ناصر الدين شاه را به حکومت کردستان منصوب کرد که تا سال 1291ه- ق در آنجا حکمراني کرد در حال حاضر سنندج مرکز استان است و يکي از شهرهاي زيباي استان کردستان در غرب کشور محسوب مي شود.
سنندج مرکز اين شهرستان و استان کردستان است که در کيلومتري جنوبي غربي تهران در مسير آسفالته مياندوآب- کرمانشاه و زنجان- کرمانشاه قرار دارد. به دليل کوهستاني بودن منطقه کردستان ، شهر سنندج که داراي دشت ، قشلاق و رودخانه است عامل جذب عشاير کوچ روي کرد بوده است.
اين شهرستان داراي شهر ديگري به نام "شويشه " است و جمعيت آن طبق برآورد سال1379 ، 388138 نفر بوده است.
وجه تسميه شهر سنندج (سنه يا سنه دژ) که از شهرهاي کهن و مقدس است به آيين مهر و زردشت در اين بخش ايران باز مي گردد. ارتباط اين شهر و نواحي مجاور آن با اساطير پهلواني آريايي از اهميت و قدمت اين شهر حکايت مي کند. اين شهر در قديم روي تپه بزرگي در کنار رودخانه قشلاق به نام "پيالکه توش نوذر" قرار داشته. قلعه حسن آباد که دژي ساساني بود،
شهر کهن "سنه دژ" احتمالا در اثر زلزله و هجوم مغول ويران شد و تا زمان صفوي به صورت دهکده اي به حيات خود ادامه داد. مرکز حکومتي اين شهر پس ازويراني ، به قلعه حسن آباد منتقل شد. شهر جديد سنندج در دوره صفوي و درروزگار شاه صفي در سال 1046 ه ق توسط "سليمان خان اردلان " پايه گذاري شد.. مراکز ديدني پل قشلاق ، حمام پاشاخان ، حمام خان ، حمام دوخزينه ، حمام شيشه ، حمام صلاحي ، حمام عبدالخالق ، حمام وکيل الملک ، عمارت آصف ديوان ، عمارت و باغ آيت الله مردوخ ، عمارت امجدالاشراف ، عمارت سرهنگ آزموده اردلان ، مجموعه عمارت شيخ محمدباقر غياثي ، خانه گله داري ،خانه مجتهدي ، عمارت مشير ديوان ، خانه معمارباشي ، عمارت ملالطف الله شيخ الاسلام ، عمارت ملک التجار، عمارت وکيل الملک ، عمارت خسروآباد، ساختمان شهرداري ، باغ اميريه ، باغ امانيه ، آبيدر، موزه سنندج و موزه تاريخ طبيعي
|
اینجا سرزمین من است